Visokorangirani pregovori u Briselu nisu održani nakon što je premijer Kosova Albin Kurti odbio da učestvuje, jer se predsednik Srbije Aleksandar Vučić nije složio sa njegovim preduslovima, saopštio je zvaničnik EU.
Visoki predstavnik EU Josep Borrell objavio je u srijedu uveče da “nije bilo trilateralnog sastanka” između njega, premijera Kosova Albina Kurtija i predsjednika Srbije Aleksandra Vučića u Briselu – još jedan neuspješan pokušaj da se krene naprijed sa dijalogom između Prištine i Beograda, posredovanog od strane EU, i implementacijom prethodnih sporazuma.
“Mnogo smo uradili, mnogi problemi su riješeni, ali proces normalizacije može napredovati samo onoliko brzo koliko strane to žele. Oni moraju normalizovati odnose između sebe, a ne sa nama,” rekao je Borrell medijima.
On je naveo da je neuspješan sastanak uslijedio više od godinu dana nakon takozvanog Ohridskog sporazuma o normalizaciji odnosa i aneksa, koji je trebao da pokrene implementaciju.
Borrell je izjavio da je Kurti odbio trilateralni sastanak jer Srbija nije želela da prihvati uslove Kosova, objašnjavajući da strane “ostaju daleko” po pitanju glavnih tema normalizacije i implementacije.
Borrell je objasnio da je Kurti iznio tri uslova: “Formalizacija osnovnih sporazuma potpisivanjem od strane odgovarajućih šefova; povlačenje pisma rezerve bivšeg premijera Srbije od 13. decembra 2023; i predaja Milana Radoičića i njegove paravojne grupe kosovskim vlastima.”
Radoičić je priznao da je predvodio grupu naoružanih Srba uključenih u sukobe sa kosovskom policijom u selu Banjska na sjeveru Kosova u septembru 2023. Policajac i tri Srbina su ubijeni. Radoičić je pod istragom za krijumčarenje oružja u Srbiji, ali je na slobodi.
Incident je naglasio neuspjeh razgovora pod vodstvom EU da riješe neprijateljstva između Srbije i Kosova.
“Srbija nije bila spremna da prihvati uslove Kosova, navodeći ustavna ograničenja,” rekao je Borrell.
Vučić je nakon sastanka rekao da do trilateralnog sastanka nije došlo jer Kurti “nije bio spreman” da se sastane s njim. Vučić je rekao da svi Kurtijevi zahtjevi suštinski predstavljaju zahtjev za priznavanjem Kosova – što Beograd snažno odbija.
“Sada su iznijeli još neke zahtjeve, ali suštinski je to priznanje, sve se svodi na to, vrti se u krug – [oni žele] de jure priznanje,” rekao je Vučić medijima. Nije dalje komentarisao nijedan od konkretnih Kurtijevih zahtjeva.
Ovo je bio drugi put da je predložen sastanak između lidera Kosova i Srbije nakon napada u Banjskoj.
U oktobru 2023, lideri tri najveće države EU, francuski predsjednik Emmanuel Macron, njemački kancelar Olaf Scholz i italijanska premijerka Giorgia Meloni, pokušali su da ih obavežu na implementaciju sporazuma o normalizaciji odnosa i uspostavljanju Zajednice opština sa srpskom većinom, ali nisu uspjeli.
Nekoliko dana prije napada u Banjskoj, dvojica lidera su imala zajedničke sastanke sa Borrellom i predstavnikom EU za dijalog Beograd-Priština Miroslavom Lajčakom, ali bez postizanja rezultata.
Sljedećeg dana Borrell ih je u saopštenju za javnost pozvao da “kontruktivno i u dobroj vijeri pristupe” i da implementiraju sporazume koje su prethodno postigli ili rizikuju gubitak “prilika za napredak na njihovim evropskim putevima”.
